Very Important Horse

(Voorheen Man en Paard Coaching) Meer ontspanning, plezier en vrijheid met paarden

Blogs en Artikelen


Via mijn blogs en artikelen geef ik je graag tips uit eigen ervaring zodat jij en/of je paard lekkerder in jullie vel gaan zitten. Want dat is mijn grootste doel: dat mensen en paarden volledig zichzelf kunnen en mogen zijn en genieten van het leven.

Onderaan deze pagina vind je een handig overzicht per onderwerp, dus scroll even naar beneden als je iets zoekt. En zou je meer willen weten over een specifiek thema? Laat het me dan graag even weten via het contactformulier!

Veel leesplezier!

Hester, Man en Paard Coaching


Wat doet mijn paard nou? Over luchtzuigen en kribbebijten - deel 1

Op veel stallen vind je er wel eentje: een paard of pony die luchtzuigt en/of kribbebijt. Over deze bekendste stalondeugd bestaan behoorlijk wat misverstanden. Vandaar dat ik je graag meer vertel over dit gedrag via deze driedelige special. Hier is deel 1.


Hé, geen Konik op de foto om het gedrag te illustreren? Normaalgesproken zoek ik inderdaad altijd een mooie foto uit van mijn excursies naar die leuke halfwilde paardjes. Voor dit onderwerp lukt dat echter niet, omdat in de natuur levende paarden dit gedrag niet vertonen. Maar daarover ga ik je de komende weken alles vertellen.


Deel 1: Over hoe het gedrag eruitziet, risicogroepen en hoe het kan ontstaan


Hoe zien luchtzuigen en kribbebijten eruit?

Misschien heb je het een paard bij jou op stal weleens zien doen. Of heb je zelf een paard dat dit gedrag vertoont: hij kromt zijn nek en pakt in de meeste gevallen met zijn tanden een weidepaal, de rand van zijn voerbak of boxdeur, zijn eigen been of een ander paard vast. Vervolgens zuigt hij een hap lucht naar binnen waardoor je zijn borst- en onderhalsspieren een pompende beweging ziet maken en je een geluid hoort dat tussen hikken en boeren inzit.

Luchtzuigen heet dit gedrag en het wordt gerekend onder de stalondeugden of stereotypieën. Vooral de variant die gecombineerd is met kribbebijten (iets vastpakken met de tanden voordat hij de lucht naar binnen zuigt) is bekend bij de meeste paardenmensen. Paarden kunnen dit dus ook doen zonder iets vast te pakken met hun tanden, maar die variant komt minder vaak voor. Wel gaat het luchtzuigen regelmatig gepaard met andere stereotypieën, zoals bewegingen met de tong, bewegingen met de lippen en/of likbewegingen die meestal een vast patroon hebben.


Risicogroepen

Het komt vaker voor bij paarden die van nature al gevoeliger zijn voor stress. Vooral hoger in het bloed staande paarden hebben een hoger risico om dit ongewenste gedrag te ontwikkelen. Er zijn daarnaast bloedlijnen waarin het vaker voorkomt dan andere. Verder zie je paarden die hoog in de sport lopen (incl. de ren-, draf- en reiningsport) vaker luchtzuigen dan recreatief gereden paarden.

Je ziet paarden extra vaak luchtzuigen tijdens en na het eten van krachtvoer. Ook activiteiten die ze minder leuk vinden, zoals poetsen, hun stal uitmesten terwijl ze erin staan, of weggeleid worden bij andere paarden hebben dat effect. En als ze het gedrag een tijdje niet hebben kunnen uitvoeren omdat ze bezig waren met een training, zie je dat als ze vervolgens wel weer de kans krijgen een extra hapje lucht pakken.


Maar waarom doen paarden dit nou?


Hoe een stereotypie kan ontstaan

Bij stalondeugden worden drie fases onderscheiden, waarvan het gedrag in de eerste en de tweede fase nog omkeerbaar is als de omstandigheden worden aangepast. Heeft een paard een Fase-3-stereotypie, dan kunnen die aanpassingen voor een grotere of kleinere verbetering van het gedrag zorgen, maar meestal zal het paard het blijven vertonen, vooral om stressvolle situaties.


Fase 1:

Het paard herhaalt het gedrag omdat de oorzaak herhaaldelijk optreedt of aanhoudt. Bijvoorbeeld een veulen dat abrupt en op jonge leeftijd (voordat hij 8 maanden oud is) van zijn moeder wordt gescheiden en met een of meer andere veulens samen wordt gezet. Het feit dat hij plotseling zijn moeder kwijt is en uit zijn vertrouwde omgeving wordt gehaald, levert het veulen veel spanning op. Daarnaast heeft hij nog steeds de behoefte om regelmatig bij zijn moeder te drinken en dus kan het heel goed gebeuren dat hij aan zijn maatje(s) of zijn eigen ledematen gaat zuigen. Een beetje vergelijkbaar met duimen bij baby’s.


Fase 2:

Treedt de situatie die het gedrag veroorzaakt heel vaak op, zodat het paard het gedrag ook heel vaak uitvoert, dan kan het een steeds vaster patroon gaan aannemen en wordt het steeds makkelijker opgeroepen. Dit is een stereotypie in een vroeg stadium. Om verder te borduren op het voorbeeld bij Fase 1, als het veulen telkens zijn toevlucht neemt tot het zuigen op zijn maatjes of zijn eigen ledematen omdat hij nog steeds de behoefte heeft om bij zijn moeder te drinken, kan de manier waarop hij dat doet steeds meer een vaste vorm gaan aannemen. Daarbij geeft het gedrag hem een goed gevoel, zodat hij zichzelf beloont door het uit te voeren.


Fase 3:

Blijft de situatie vaak optreden, dan gaat het gedrag een vast patroon aannemen waarin het paard telkens dezelfde bewegingen maakt in nagenoeg dezelfde volgorde. Het gedrag komt daarbij los te staan van de specifieke situatie die het in eerste instantie opriep en kan elke keer dat hij spanning voelt of zelfs helemaal los daarvan worden uitgevoerd. Het is dan van zijn oorspronkelijke oorzaak “geëmancipeerd”. Een stereotypie die in Fase 3 is terechtgekomen zal niet verdwijnen als de situatie wordt veranderd en blijft als het ware een litteken van de tijd waarin de stressvolle situatie heel vaak voorkwam. Het is een soort verslaving geworden die zelfbelonend is en daardoor zichzelf stand houdt. In het geval van het voorbeeld zal het veulen dit gedrag blijven vertonen als hij stress voelt, ook als hij ouder wordt.


In deel 2 vertel ik je alles over de invloed van stalmanagement, vroeg en/of abrupt afspenen, stressvolle situaties en waarom sportpaarden vaker luchtzuigers zijn. Tot dan!


Hester, Man en Paard Coaching

PS: Heb jij een vraag over luchtzuigen of ander gedrag? Laat het me weten, dan schrijf ik er binnenkort een kort artikel over.

PPS: Flint, het paard op de foto, is een typisch geval van Fase 3. Hij leeft nu onder ideale omstandigheden: 24/7 in een groep in een enorme paddock paradise met onbeperkt ruwvoer. Zijn gewoonte om te luchtzuigen en te kribbebijten is op een andere plek ontstaan waar de omstandigheden minder goed tegemoet kwamen aan zijn natuurlijke behoeften. Hij neemt vooral een hapje lucht nadat hij gegeten heeft.


Overzicht van al mijn blogs en artikelen

Jij en je paard

Paard op crash-dieet?

Ontspannen Buitenrijden: Hoe makkelijk je paard van zijn erf of maatjes vandaan gaat

Ontspannen Buitenrijden: Hoe je paard omgaat met spannende situaties, dingen en dieren - deel 1

Ontspannen Buitenrijden: Hoe je paard omgaat met spannende situaties, dingen en dieren - deel 2

Ontspannen Buitenrijden: Hoe je paard omgaat met spannende situaties, dingen en dieren - deel 3

Ontspannen Buitenrijden: Het basis spanningsniveau van je paard

Ontspannen Buitenrijden: De 5 factoren die van jouw buitenrit een feestje of een flop maken

Mijn grootste buitenrijblunders

“Een paar trappen in zijn buik; dan weet je paard tenminste wie de baas is”

Is jouw paard een fiets?

Focus jij op wat je NIET wil of op wat je WEL wil?

Gedoe bij de trailer deel 1: Waarom lokken met een emmer voer bijna nooit werkt

Gedoe bij de trailer deel 2: “Mijn paard staat eindelijk in de trailer. En nu? Klep dicht en rijden?”

Gedoe bij de trailer deel 3: Waarom je je paard eerst moet losmaken en dan pas de achterstang moet openen

Gedoe bij de trailer deel 4: Waarom sederen trailerlaadproblemen kan veroorzaken of verergeren

Weet jij hoeveel invloed JIJ op je paard kunt hebben?

Kan jij mijn paard niet gewoon even voor me fiksen?

Kijk eens naar wat er WEL goed gaat

Hoe duidelijk ben jij voor je paard?

Ik heb hem even alle hoeken van de bak laten zien!

Training geannuleerd!

Houd je klep in de gaten!

Stel je bent een paard... De Trailertijdmachine

Heb jij ook last van startproblemen?

Een klopje op de hals klopt niet altijd

Creatief met Balk - Deel 1

Creatief met Balk - Deel 2

Creatief met Balk - Deel 3

Creatief met Balk - Deel 4

Creatief met Balk - Deel 5

Train jij je paard vaker dan nodig?

Nieuwe gewoonte aanleren? Begin klein!

Je paard snapt niet dat de bron van jouw spanning tussen je oren zit

Gewoon doorgaan; waar een wil is...

Loop jij weleens aan de rechterkant van je paard?

Minder stress bij "andersom" vervoeren

Vier gehoorzaamheidsoefeningen voor de dagelijkse omgang met je paard

Wandelen met je paard: het effect van deeldoelen

Dit is een parkeerplaats!

Wint je paard als je afstapt als je paard ergens niet voorbij durft?

Blijft jouw paard liever in de wei als je hem komt halen?

Een paard starten op een "sympathieke" manier zorgt voor minder stress tijdens de training

Paarden blijven schrikken van nieuwe voorwerpen

Er zijn geen echte wilde paarden meer op aarde

De invloed van jouw lichaamshouding op je paard

Meer controle over je paard? Laat los!

Soms kun je beter NIET met je paard gaan trainen

Ik heb helemaal geen hulp nodig!

Paard met gebruiksaanwijzing

Ga trainen en blijf trainen!

Hoe weet ik of mijn paard bang is?


Vragen? Nieuwsgierig naar een specifiek onderwerp?

Mocht je vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van een van de blogs of artikelen, wil je meer weten over paardengedrag, of heb je een vraag over hoe coaching met behulp van paarden werkt, dan kun je altijd contact met me opnemen via de mail, telefoon of het contactformulier. Ook als je een artikel of blog zou willen lezen over een bepaald onderwerp, dan hoor ik dat graag.

Wil jij extra motivatie in je mailbox? Tips om zelf steviger in je schoenen te gaan staan, of om de relatie met je paard nog verder te verbeteren? En wil je daarnaast op de hoogte blijven van acties en aanbiedingen van Man en Paard Coaching?

Klik dan op onderstaande knop.