Man en Paard Coaching

Motiveert mens en paard om vanuit ontspanning het beste uit zichzelf te halen

Blogs en Artikelen


Via mijn blogs en artikelen geef ik je graag tips uit eigen ervaring zodat jij en/of je paard lekkerder in jullie vel gaan zitten. Want dat is mijn grootste doel: dat mensen en paarden volledig zichzelf kunnen en mogen zijn en genieten van het leven.

Onderaan deze pagina vind je een handig overzicht per onderwerp, dus scroll even naar beneden als je iets zoekt. En zou je meer willen weten over een specifiek thema? Laat het me dan graag even weten via het contactformulier!

Veel leesplezier!

Hester, Man en Paard Coaching


Buitenrijden: Basis spanningsniveau paard

Het basis spanningsniveau van je paard

Een van de 5 factoren die van jouw buitenrit een feestje of een flop kunnen maken


Iedereen begrijpt dat als je een huis wilt bouwen, het niet zo handig is om dat op drijfzand te doen. Toch lijken we dat bij onze eigen basis en die van onze paarden nog weleens te vergeten. Als die basis niet in orde is, betekent dat bij buitenritten dat je al met 1-0 achterstaat voordat je het erf af bent. En dat is natuurlijk hartstikke jammer. Een heleboel buitenrijproblemen zijn dan ook te voorkomen door ervoor te zorgen dat die basis zo goed mogelijk is. In dit deel van de artikelreeks over ontspannen buitenrijden ga ik in op de verschillende punten waar die basis uit bestaat en hoe je hem steviger kunt maken.


Als je paard niet helemaal lekker in zijn vel zit, dan zorgt dat voor spanning. Hoeveel spanning dat is hangt af van de vraag of het om hoge of lage spanning gaat en in hoeverre de spanning chronisch is of van korte duur. Hoe dan ook zal elke hoeveelheid spanning ervoor zorgen dat er al een laagje in zijn spanningsemmertje zit. Met andere woorden, nog voordat jullie van het erf af zijn, is je paard al wat gespannen. Gaat het om een flinke laag, dan kan je je voorstellen dat er weinig nodig is om het emmertje te doen overlopen. Dat betekent dat het belangrijk is om ervoor te zorgen dat het basis spanningsniveau van je paard zo laag mogelijk is.


Natuurlijke behoeften

Ten eerste het welzijn van je paard, ofwel in hoeverre je tegemoet komt aan zijn natuurlijke behoeften. Van nature hebben paarden een aantal dingen echt absoluut nodig. Voldoe je daar niet aan, dan zorgt dat voor spanning bij je paard. Hierbij gaat het om de volgende dingen:


Ruwvoer - Je paard is gemaakt om ruwvoer te eten en te verteren. (Vitamine)brokjes, muesli en supplementen gebruik je enkel om de stoffen aan te vullen die niet in hooi zitten, of om aan de speciale behoeften van je paard te voldoen. Dit laatste is het geval als je paard intensief getraind wordt voor de sport, hij een senior of veulen is, hij herstellende is van een ziekte, blessure of ondervoeding, of ze een drachtige of zogende merrie is. De maag van een paard is erop ingesteld om continu ruwvoer te verwerken. Krijg je paard te weinig ruwvoer, dan wordt de maag te zuur en ontstaan er maagzweren. Lees hier meer over het eten van ruwvoer).

In het wild eet een paard zo’n 50-60% van de tijd. 20% van de tijd staan ze te dommelen met hun haremgenoten, 10% van de tijd liggen ze en 10% van de tijd doen ze andere dingen, zoals elkaar verzorgen, van A naar B trekken of zorgen voor nageslacht. Staat een tam paard in een box of paddock met drie maaltijden per dag en verder zonder toegang tot hooi, dan eet hij 15% van de tijd en staat hij 65% maar een beetje te staan. Hij heeft echter wel dezelfde behoefte om te eten als een wild paard en dus kan het zijn dat hij een andere manier zoekt om daaraan te voldoen, zoals luchtzuigen, kribbebijten, houtknagen, met de tong spelen, overmatig aan dingen likken en met de tanden aan de tralies bijten of erlangs schuren (over luchtzuigen vind je hier meer informatie).


Relatie - Wilde paarden leven in groepen en die behoefte aan sociaal contact hebben onze tamme paarden nog steeds. Net als bij mensen klikt het tussen sommige paarden wel en tussen andere niet. Daarnaast heeft het ene paard een grotere behoefte aan fysiek contact (groomen - over dat onderwerp lees je hier meer) dan het andere. Een paard dat geen of onvoldoende contact kan hebben met andere paarden, zal daar stress van krijgen.


Ruimte om vrij te bewegen - Paarden zijn dieren die in het wild elke dag aanzienlijke afstanden afleggen om te eten en te drinken. Krijgen ze niet de mogelijkheid om vrij te bewegen, dan kunnen ze een andere uitlaatklep zoeken voor de energie die ze kwijt moeten. Natuurlijk is het ene paard beweeglijker dan het andere, maar allemaal zullen ze na kortere of langere tijd tegen de muren opklimmen als ze veel op stal staan of in kleine paddocks of weitjes waar ze hun benen onvoldoende in kunnen strekken. Dit kan leiden tot stalondeugden zoals boxlopen, weven, en langdurig schrapen met de hoef.


Ruimte om te (ont)wijken - Ook al hebben paarden van nature behoefte aan sociaal contact met andere paarden, ze hebben ook ruimte nodig om die zonodig even te ontwijken. Zeker in Nederland met zijn relatief kleine weides en paddocks is het voor niet alle paarden mogelijk om voldoende afstand te nemen als ze in een groep staan met een paard waarmee het niet klikt. Ook paarden die in een box staan naast een buurman of -vrouw die ze niet mogen, kunnen daar veel spanning door krijgen, vooral rond etenstijd.


Rust - Net als elk dier heeft een paard voldoende rust nodig. Paarden kunnen staand slapen om te rusten en dat doen ze gemiddeld zo’n 5 tot 7 uur per dag. Ze hebben daarnaast echter minimaal een half uur per dag aan REM-slaap nodig, ofwel plat liggend op de grond. Zo niet, dan raken ze op den duur uitgeput. Lees meer over REM-slaap hier.


Water - Elk mens en elk dier heeft water nodig om te overleven. Paarden drinken gemiddeld zo’n 18 tot 21 liter water per dag; op warme dagen zelfs tot zo’n 50 liter (lees hier meer over Drinken bij Paarden). Heeft je paard onvoldoende toegang tot drinkwater, dan zal dat stress opleveren. Daarnaast kan hij slechter gaan presteren, last krijgen van een verminderde voeropname, uitdrogingsverschijnselen gaan vertonen en zelfs doodgaan.


Je paard beter begrijpen door de Corona-crisis

De situatie waarin we op dit moment zitten vanwege de Corona-crisis geeft ons een goed inzicht in hoe sommige paarden zich moeten voelen als ze hun sociale contacten niet “in het echt” kunnen onderhouden en daarnaast binnenshuis weinig ruimte hebben om vrij te bewegen en elkaar te ontwijken. Je ziet nu al dat sommige mensen hier echt last van hebben en de aangescherpte maatregelen zijn pas een week geleden ingegaan.

Als de restricties verdwijnen dan zullen de meeste mensen die onvervulde behoeften proberen te compenseren. We gaan extra veel met onze vrienden en familie afspreken, extra veel uit en extra veel sporten. Alles wat in de tijd daarvoor niet kon en mocht. Paarden vertonen ditzelfde compensatiegedrag. Zo zie je paarden die onvoldoende lang vrij kunnen bewegen vaak exploderen als het dan eindelijk wel kan. En paarden die te weinig ruwvoer krijgen gaan als opgevoerde grasmaaiers eten zodra ze een sprietje groen onder hun neus krijgen.

Kan je om wat voor reden dan ook niet voldoende tegemoetkomen aan de natuurlijke behoeften van je paard, dan zal hij daar spanning door krijgen en compensatiegedrag vertonen zodra hij de kans krijgt om het wel te doen. Is het dus mogelijk om de omstandigheden waaronder je paard gehouden wordt ietsje te verbeteren, dan zal je paard een minder gevulde spanningsemmer hebben als je op buitenrit wilt gaan.


Voedingstoestand

Nog iets wat een enorm verschil kan maken in de hoeveelheid innerlijke spanning die je paard heeft is zijn voedingstoestand. In Engeland heb je de uitdrukking “Killing them with kindness” en dat is wat veel paardeneigenaren doen bij hun vierbenige lievelingen: ze geven ze teveel en/of te rijk voer naast het hooi dat de paarden al eten. De meeste paarden in Nederland krijgen hooguit een uur per dag intensieve(re) beweging, terwijl ze de rest van de tijd in hun stal, wei of paddock staan.

Dat betekent dat de meeste paarden in Nederland meer energie binnenkrijgen dan ze per dag verbruiken. Resultaat: overgewicht en een hogere reactiviteit, ofwel een hogere gevoeligheid voor wat er om hen heen gebeurt. Daarnaast zijn hun reacties op spannende situaties vaak ook een stuk extremer. Zorg er dus voor dat het rantsoen van je paard is afgestemd op de activiteiten die jullie doen. Vraag eventueel raad aan een voedingsconsulent voor paarden, want wat voor het weidemaatje van jouw paard misschien prima werkt, kan voor jouw paard precies de verkeerde combinatie zijn.


Lichamelijke toestand

Ziekte, blessures, een ongebalanceerd gebit of hoeven die eigenlijk al bekapt hadden moeten worden, kunnen voor een kleinere of grotere laag in het spanningsemmertje van je paard zorgen. Ik denk dat we weleens onderschatten hoeveel spanning die factoren kunnen opleveren. Natuurlijk ga je geen buitenrit maken met een paard dat kreupel loopt, maar ook als je paard zich niet helemaal 100% voelt of ergens een klein pijntje heeft zitten, kan hij een stuk heftiger reageren als er plotseling een vogel uit de struiken vliegt. Kijk ook maar naar hoe helder je zelf bent als je je niet lekker voelt of een vouw in je sok hebt zitten - hoe goed kan jij je dan nog concentreren?

Bij de lichamelijke toestand hoort natuurlijk ook de invloed van hormonen. Bij merries en hengsten is die invloed natuurlijk groter dan bij ruinen, vooral in het voorjaar, maar ook ruinen hebben weleens last van lentekriebels. En denk bijvoorbeeld eens aan een merrie die haar veulen achter moet laten om op buitenrit te gaan, of een hengst waarmee je langs een wei met geïnteresseerde merries rijdt. Dit zijn zeker dingen om over na te denken voordat je het bos in gaat.


Zadel, singel, hoofdstel of mentuig

De laatste belangrijke factor die bijdraagt aan het basis spanningsniveau van je paard is het harnachement. Een zadel dat niet meer helemaal past doordat je minder of juist meer bent gaan trainen met je paard kan precies op de verkeerde plekken drukken en dus spanning veroorzaken. Hetzelfde geldt voor een hoofdstel dat niet goed is afgesteld, een singel die te hard is of in de oksels van je paard kruipt of een mentuig dat ergens schuurt. Gebruik je een bit, dan kan dat te smal of te breed zijn, te hard inwerken of een velletje vastklemmen in de mondhoeken van je paard. Allemaal punten die een laagje spanning kunnen toevoegen.


Zorg er dus voor dat de basis van jouw paard niet uit drijfzand bestaat en doe wat je kunt om het basis spanningsniveau van je paard zo laag mogelijk te maken. Op die manier voorkom je een heleboel buitenrijproblemen.

Hoe goed is jullie basis?


Hester, Man en Paard Coaching - Motiveert mens en paard om vanuit ontspanning het beste uit zichzelf te halen

PS: In het volgende deel van deze reeks over ontspannen buitenrijden ga ik in op hoe je paard omgaat met spannende situaties en wat je eraan kunt doen zodat hij steviger in zijn hoeven gaat staan.

PPS: Heb je de inleiding van deze reeks gemist? Kijk dan even hier.

PPS: Steuntje in de rug nodig om van jouw buitenrit een feestje te maken? Stuur me een bericht om een vrijblijvende belafspraak te maken, dan hebben we het erover.


Overzicht van al mijn blogs en artikelen

Jij en je paard

Paard op crash-dieet?

Ontspannen Buitenrijden: Hoe makkelijk je paard van zijn erf of maatjes vandaan gaat

Ontspannen Buitenrijden: Hoe je paard omgaat met spannende situaties, dingen en dieren - deel 1

Ontspannen Buitenrijden: Hoe je paard omgaat met spannende situaties, dingen en dieren - deel 2

Ontspannen Buitenrijden: Hoe je paard omgaat met spannende situaties, dingen en dieren - deel 3

Ontspannen Buitenrijden: Het basis spanningsniveau van je paard

Ontspannen Buitenrijden: De 5 factoren die van jouw buitenrit een feestje of een flop maken

Mijn grootste buitenrijblunders

“Een paar trappen in zijn buik; dan weet je paard tenminste wie de baas is”

Is jouw paard een fiets?

Focus jij op wat je NIET wil of op wat je WEL wil?

Gedoe bij de trailer deel 1: Waarom lokken met een emmer voer bijna nooit werkt

Gedoe bij de trailer deel 2: “Mijn paard staat eindelijk in de trailer. En nu? Klep dicht en rijden?”

Gedoe bij de trailer deel 3: Waarom je je paard eerst moet losmaken en dan pas de achterstang moet openen

Gedoe bij de trailer deel 4: Waarom sederen trailerlaadproblemen kan veroorzaken of verergeren

Weet jij hoeveel invloed JIJ op je paard kunt hebben?

Kan jij mijn paard niet gewoon even voor me fiksen?

Kijk eens naar wat er WEL goed gaat

Hoe duidelijk ben jij voor je paard?

Ik heb hem even alle hoeken van de bak laten zien!

Training geannuleerd!

Houd je klep in de gaten!

Stel je bent een paard... De Trailertijdmachine

Heb jij ook last van startproblemen?

Een klopje op de hals klopt niet altijd

Creatief met Balk - Deel 1

Creatief met Balk - Deel 2

Creatief met Balk - Deel 3

Creatief met Balk - Deel 4

Creatief met Balk - Deel 5

Train jij je paard vaker dan nodig?

Nieuwe gewoonte aanleren? Begin klein!

Je paard snapt niet dat de bron van jouw spanning tussen je oren zit

Gewoon doorgaan; waar een wil is...

Loop jij weleens aan de rechterkant van je paard?

Minder stress bij "andersom" vervoeren

Vier gehoorzaamheidsoefeningen voor de dagelijkse omgang met je paard

Wandelen met je paard: het effect van deeldoelen

Dit is een parkeerplaats!

Wint je paard als je afstapt als je paard ergens niet voorbij durft?

Blijft jouw paard liever in de wei als je hem komt halen?

Een paard starten op een "sympathieke" manier zorgt voor minder stress tijdens de training

Paarden blijven schrikken van nieuwe voorwerpen

Er zijn geen echte wilde paarden meer op aarde

De invloed van jouw lichaamshouding op je paard

Meer controle over je paard? Laat los!

Soms kun je beter NIET met je paard gaan trainen

Ik heb helemaal geen hulp nodig!

Paard met gebruiksaanwijzing

Ga trainen en blijf trainen!

Hoe weet ik of mijn paard bang is?


Vragen? Nieuwsgierig naar een specifiek onderwerp?

Mocht je vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van een van de blogs of artikelen, wil je meer weten over paardengedrag, of heb je een vraag over hoe coaching met behulp van paarden werkt, dan kun je altijd contact met me opnemen via de mail, telefoon of het contactformulier. Ook als je een artikel of blog zou willen lezen over een bepaald onderwerp, dan hoor ik dat graag.

Wil jij extra motivatie in je mailbox? Tips om zelf steviger in je schoenen te gaan staan, of om de relatie met je paard nog verder te verbeteren? En wil je daarnaast op de hoogte blijven van acties en aanbiedingen van Man en Paard Coaching?

Klik dan op onderstaande knop.